Wycena mienia to określenie wartości danego składnika majątkowego – np. nieruchomości, ruchomości (maszyny, pojazdy), przedsiębiorstwa, praw majątkowych, czy rzeczy osobistych – na określony dzień, w określonym celu.
Kiedy wykonuje się wycenę mienia?
- Sprzedaż lub zakup (np. domu, działki, firmy)
- Ubezpieczenie (wartość odtworzeniowa mienia)
- Podział majątku po rozwodzie lub spadku
- Ustalanie wartości do celów podatkowych (np. PCC, darowizna, CIT)
- Zabezpieczenie kredytu (np. hipotecznego)
- Postępowania sądowe i egzekucyjne
- Likwidacja szkody (np. po pożarze, kradzieży)
Kim jest biegły sądowy?
Biegły sądowy to osoba posiadająca specjalistyczną wiedzę w danej dziedzinie (np. medycyna, budownictwo, wycena mienia, informatyka), która zostaje powołana przez sąd w celu wydania opinii eksperckiej w konkretnej sprawie.
Nie każdy rzeczoznawca czy specjalista jest biegłym. Biegłym zostaje się po wpisaniu na listę prowadzoną przez prezesa sądu okręgowego.
Nie, nie każda wycena mienia wymaga opinii biegłego sądowego. To jeden z popularnych mitów. Poniżej przedstawiam fakty i mity dotyczące wycen mienia i roli biegłego sądowego:
Fakty:
- Wyceny mogą wykonywać różne osoby, nie tylko biegli sądowi.
W Polsce wyceny mienia mogą być sporządzane przez rzeczoznawców posiadających. Nie muszą być biegłymi sądowymi.
- Opinia biegłego sądowego jest wymagana tylko w określonych przypadkach.
Gdy sprawa trafia do sądu i sąd uzna, że potrzebna jest opinia ekspercka – może powołać biegłego sądowego. Ale w postępowaniach pozasądowych, np. dla potrzeb kredytu, ubezpieczenia, czy sprzedaży – wystarcza wycena rzeczoznawcy.
- Biegły sądowy to funkcja pomocnicza sądu, a nie zawód sam w sobie.
Biegły sądowy może być np. rzeczoznawcą majątkowym, ale funkcję biegłego pełni tylko wtedy, gdy zostaje powołany przez sąd do sporządzenia opinii w konkretnej sprawie.
- Wyceny sporządzone przez rzeczoznawcę są ważne i respektowane.
Takie operaty szacunkowe są uznawane przez banki, firmy ubezpieczeniowe, urzędy skarbowe, sądy i inne instytucje – o ile są zgodne z przepisami i standardami zawodowymi.
Mity:
- Tylko biegły sądowy może zrobić ważną wycenę
Rzeczoznawcy takie wyceny sporządza codziennie i są one w pełni legalne i skuteczne.
- Każda wycena do sądu musi być zrobiona przez biegłego sądowego
Strony mogą przedłożyć własne wyceny, ale sąd może powołać biegłego, jeśli uzna, że konieczna jest niezależna opinia ekspercka.
- Opinia biegłego sądowego zawsze ma większą moc niż wycena rzeczoznawcy
Opinia biegłego powołanego przez sąd ma większą wagę w kontekście postępowania sądowego, ale wyceny rzeczoznawców również są dowodem w sprawie.
Podsumowanie:
- Nie każda wycena wymaga opinii biegłego sądowego.
- Rzeczoznawcy są uprawnieni do sporządzania wycen, raportów z wycen i operatów szacunkowych.
- Biegły sądowy to ekspert powoływany przez sąd, nie jest wymagany w każdym przypadku.
